Tutorial Pengisian Rekod NILAM dalam Sistem AINS 2026 - Panduan Tepat Untuk Murid & Guru

Sistem AINS NILAM (Advanced Integrated NILAM System) ialah platform rasmi Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM) untuk merekod bacaan murid secara digital. Ramai yang berjaya log masuk tetapi tersangkut semasa nak isi rekod – dan panduan ini hadir untuk menyelesaikan masalah itu tepat-tepat.

Apa Itu AINS NILAM? (Ringkas Sahaja)

Pengganti buku log NILAM manual yang lama
Murid rekod bacaan → guru semak & sahkan → mata dikira automatik
Portal rasmi: ains.moe.gov.my
Login wajib guna ID DELIMa – tiada akaun berasingan

⚠️ Perkara pertama yang ramai terlepas pandang: Tiada pendaftaran kendiri. ID DELIMa mesti diperoleh daripada sekolah. Kalau belum ada, hubungi guru ICT atau penyelaras NILAM sekolah anda dahulu.

Sebelum Mula – Senarai Semak Wajib

Sebelum isi rekod, pastikan semua ini dah sedia:

✅ ID DELIMa aktif (format: m-xxxxxxxx@moe-dl.edu.my)
✅ Kata laluan DELIMa yang betul
✅ Buku / artikel yang sudah habis dibaca (bukan separuh baca)
✅ Maklumat buku: tajuk, pengarang, penerbit, tahun terbit, bilangan muka surat
✅ Sambungan internet stabil

Langkah-Langkah Isi Rekod NILAM dalam AINS

Langkah 1 – Log Masuk ke Portal

Buka ains.moe.gov.my
Klik “Log Masuk dengan DELIMa”
Masukkan ID DELIMa dan kata laluan
Klik “Teruskan” – anda akan dibawa ke halaman utama murid

💡 Tip: Kalau ada lebih dari satu akaun Google dalam browser, log keluar semua akaun Google dahulu sebelum cuba log masuk. Ini punca paling biasa kegagalan log masuk walaupun ID betul.

Langkah 2 – Tambah Rekod Baharu

Cari butang “AINS+” atau ikon “+” di bar navigasi bawah skrin
Pilih sumber bacaan – contoh: Buku Fiksyen, Buku Bukan Fiksyen, Majalah, Akhbar, dll.
Pilih bahasa bahan bacaan (sistem terima pelbagai bahasa)

Langkah 3 – Isi Maklumat Bahan Bacaan

Ruangan bertanda * (wajib diisi):

Ruangan	Apa yang perlu diisi
Tajuk	Nama penuh buku/artikel
Pengarang	Nama penulis
Penerbit	Nama syarikat penerbitan
Tahun Terbit	Tahun buku diterbitkan
Bil. Muka Surat	Jumlah halaman buku
Tarikh Selesai	Tarikh anda habis baca
Kategori	Fiksyen / Bukan Fiksyen

⚠️ Nama sekolah tidak muncul dalam carian? Taip nama penuh sekolah perlahan-lahan. Jika masih tiada, sekolah anda mungkin belum berdaftar dalam AINS – hubungi penyelaras ICT sekolah untuk pengesahan.

Langkah 4 – Tulis Rumusan dan Pengajaran

Ini bahagian yang paling banyak menyebabkan rekod ditolak oleh guru.

Cara tulis rumusan yang betul:

Tulis dalam ayat sendiri – jangan salin terus dari belakang buku
Ceritakan isi utama buku dalam 3–5 ayat ringkas
Tambah pengajaran atau nilai yang anda dapat daripada bacaan tersebut
Elakkan ayat terlalu pendek seperti “Buku ini bagus dan menarik”

Contoh rumusan yang lemah (biasanya ditolak):

“Buku ini menceritakan tentang seorang budak yang suka membaca.”

Contoh rumusan yang lebih baik:

“Buku ini menceritakan perjuangan seorang murid kampung untuk mendapatkan pendidikan di kota. Pengajaran utamanya ialah kejayaan memerlukan usaha berterusan dan sokongan keluarga. Saya belajar bahawa cabaran bukan penghalang jika kita tidak berputus asa.”

Langkah 5 – Semak dan Hantar

Sebelum tekan “Hantar”, pastikan:

[ ] Tajuk dan nama pengarang ejaan betul
[ ] Tahun terbit dan bilangan muka surat tepat
[ ] Rumusan ditulis dalam ayat sendiri, bukan disalin
[ ] Tarikh selesai baca adalah tarikh yang betul

🚨 PENTING: Rekod yang sudah dihantar TIDAK BOLEH diedit sendiri. Hanya guru boleh tolak rekod yang salah supaya anda boleh masukkan semula. Jadi semak dahulu sebelum hantar – ini bukan sekadar peringatan biasa, ramai yang rugi mata ganjaran kerana terlupa semak.

Masalah Paling Biasa & Cara Selesaikan

❌ Tidak Boleh Log Masuk Walaupun ID Betul

Punca paling kerap:

Cache akaun Google lain mengganggu
Kata laluan DELIMa dah luput atau belum ditetapkan

Penyelesaian:

Log keluar semua akaun Google dalam browser
Guna mod Inkognito / Private dan cuba semula
Kalau masih gagal → hubungi guru ICT sekolah untuk tetapkan semula kata laluan

❌ Server Lambat / Tidak Boleh Akses

Punca: Server KPM paling sibuk pada pagi Isnin dan awal sesi persekolahan baru.

Penyelesaian:

Cuba akses pada awal pagi (sebelum 8 pagi) atau lewat malam
Elakkan rekod secara beramai-ramai dengan kawan pada masa yang sama

❌ Rekod Ditolak oleh Guru

Sebab paling biasa rekod ditolak:

Rumusan terlalu pendek atau disalin bulat-bulat
Buku yang sama dihantar dua kali dalam tempoh singkat
Maklumat buku tidak lengkap atau tidak tepat

Apa perlu buat:

Semak notifikasi dalam sistem – guru akan letak sebab penolakan
Masukkan rekod baharu dengan maklumat yang betul
Jangan hantar rekod buku yang sama berulang kali

❌ Tidak Tahu Perbezaan Portal Murid vs Dashboard Guru

Ini salah faham yang kerap berlaku terutama pada murid tingkatan bawah:

	Portal Murid	Dashboard Guru
Fungsi	Isi dan hantar rekod bacaan	Semak, sahkan, atau tolak rekod
Siapa guna	Murid	Guru GPM / Penyelaras NILAM
Boleh edit rekod?	Tidak	Boleh tolak untuk murid isi semula

Murid tidak boleh akses dashboard guru. Guru tidak boleh isi rekod melalui dashboard. Kedua-dua portal berbeza sepenuhnya.

3 Kesilapan Yang Ramai Buat Tapi Jarang Disebut

Berdasarkan soalan-soalan lazim pengguna dalam forum dan platform pendidikan:

Rekod buku yang belum habis dibaca – Sistem mungkin terima, tapi guru hampir pasti akan tolak. Rekod hanya bila anda betul-betul sudah habis baca.
Tunggu hujung bulan baru nak rekod semua sekaligus – Ini menyebabkan beban kerja tertangguh dan rekod nampak tidak natural. Rekod sebaik sahaja habis baca setiap buku.
Tidak simpan maklumat ID DELIMa di tempat selamat – Ramai yang lupa ID atau kata laluan dan terpaksa tunggu guru ICT untuk bantu, khususnya semasa peperiksaan atau tarikh hantar rekod. Simpan ID anda di tempat yang boleh diakses bila perlu.

Kenapa Rekod NILAM Dalam Sistem Penting?

Rekod digital tidak akan hilang – tidak seperti buku log manual yang boleh rosak atau tercicir
Kemajuan bacaan anda boleh dipantau oleh guru, penyelaras PPD, JPN, dan KPM
Mata ganjaran dikira automatik → pengiktirafan seperti sijil dan anugerah bergantung pada rekod ini
Kalau berpindah sekolah, rekod anda kekal dalam sistem – tidak perlu mula semula

Bantuan Rasmi Jika Masalah Berterusan

Jenis Masalah	Hubungi
Masalah ID / kata laluan DELIMa	Guru ICT atau Penyelaras NILAM sekolah
Sekolah belum berdaftar dalam AINS	Pentadbir ICT sekolah / PPD
Masalah teknikal sistem	bstp.kpm@moe.gov.my
Maklumat rasmi terkini	ains.moe.gov.my

Artikel ini dikemas kini untuk sesi persekolahan 2026. Sebarang perubahan pada antara muka sistem AINS boleh berbeza mengikut kemas kini KPM.